ISO 9001:2026 resmen yayımlandı
Kalite yönetim sistemlerinin dünyadaki en yaygın standardı olan ISO 9001'in altıncı baskısı, 16 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı. On bir yıl sonra gelen bu revizyon; standardın temel yapısını, süreç yaklaşımını ve Planla–Uygula–Kontrol Et–Önlem Al (PUKÖ) döngüsünü büyük ölçüde korurken uygulama ve denetim yaklaşımını etkileyen önemli değişiklikler içeriyor.
ISO 9001:2026 ile öne çıkan temel değişiklikler
Kalite kültürü ve etik davranış
Kalite kültürü ve etik davranış yeni baskıda daha görünür bir konuma taşındı. Üst yönetimin bu kültürü teşvik etmesi; çalışan farkındalığına, karar süreçlerine ve çalışma ortamına yansıtması bekleniyor. Kuruluşların yalnızca politika metinlerini değil, kültürün günlük işleyişte nasıl yaşatıldığını da gösterebilmesi önem kazanıyor.
Riskler ve fırsatlar daha açık ayrılıyor
Risklerin ve fırsatların belirlenmesi, analiz edilmesi, değerlendirilmesi ve bunlara yönelik faaliyetlerin etkinliğinin izlenmesi daha açık bir yapıyla ele alınıyor. Bu ayrım, kuruluşların risk azaltma faaliyetleri ile gelişim fırsatlarını aynı listede belirsiz bırakmak yerine farklı karar ve takip mekanizmalarıyla yönetmesini gerektiriyor.
Değişiklik yönetimi güçlendirildi
Planlanan değişikliklerde amaç ve muhtemel sonuçların yanında kaynaklar, sorumluluklar, iletişim, sistem bütünlüğü, etkinlik takibi ve sonuçların gözden geçirilmesi daha belirgin hale getirildi. Böylece değişiklik yönetiminin yalnızca planlama aşamasında değil, uygulama sonrasında da kanıtlanabilir olması bekleniyor.
Temel terim ve tanımlar standarda eklendi
ISO yönetim sistemi standartlarında kullanılan temel terim ve tanımların Madde 3 içinde ele alınması, diğer yönetim sistemi standartlarıyla ortak dil ve uyumu güçlendiriyor.
İklim değişikliği hükümleri korundu
ISO 9001:2015/Amd 1:2024 ile getirilen iklim değişikliği değerlendirmeleri, yeni baskının Madde 4.1 ve 4.2 şartları içinde korunuyor. Kuruluşların iklim değişikliğinin kendi bağlamları ve ilgili taraf beklentileri açısından ilgili olup olmadığını değerlendirmesi gerekiyor.
Ek A açıklamaları genişletildi
Standardın yapısının, terminolojisinin ve maddelerinin daha doğru anlaşılması amacıyla Ek A açıklamaları genişletildi. Ek A açıklayıcı niteliktedir ve kendi başına ilave şart getirmez.
Kuruluşlar şimdi ne yapmalı?
- Boşluk analizi yapın. ISO 9001:2015 ile ISO 9001:2026 arasındaki farkları mevcut süreç, doküman ve kayıtlarınızla karşılaştırın.
- Risk, fırsat ve değişiklik yönetimini gözden geçirin. Yöntemlerin, sorumlulukların ve etkinlik takibinin yeni vurguları karşılayıp karşılamadığını değerlendirin.
- Liderlik ve kalite kültürü uygulamalarını inceleyin. Etik davranış, çalışan farkındalığı ve yönetimin örnek olma sorumluluğu için somut kanıtları belirleyin.
- İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesini planlayın. Programları yeni şartların uygulanmasını ve etkinliğini doğrulayacak şekilde güncelleyin.
- Geçiş duyurularını takip edin. Akreditasyon ve belgelendirme kuruluşlarının açıklayacağı geçiş düzenlemelerini izleyin; belgelendirme kuruluşunuzla takvimi netleştirin.
ISO 9001:2026'nın yayımlanması, mevcut ISO 9001:2015 sertifikalarının aynı gün geçersiz olduğu anlamına gelmez. Geçiş; ilgili akreditasyon ve belgelendirme düzenlemelerine göre yürütülecektir.
Geçiş hazırlığında Nexanorm desteği
Nexanorm Global olarak kuruluşlara ISO 9001:2026 boşluk analizi, geçiş eğitimi ve yönetim sistemi güncelleme çalışmalarında destek sunuyoruz. Mevcut sisteminizin yeni baskıya hazır olma durumunu birlikte değerlendirmek için hizmet talebi oluşturabilirsiniz.
Resmî kaynak
Yayın durumu ve baskı bilgisi için ISO 9001:2026 resmî standart sayfasını inceleyebilirsiniz. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; standardın resmî metninin yerini tutmaz.